នៅក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ លោកឪពុក និងអ្នកម្តាយជាជំហ៊ានជាអាណាព្យាបាល ជាអ្នកគ្រប់គ្រងជាអ្នកដឹក នាំ៘ លោកបំពេញតួនាទីច្រើនយ៉ាងណាស់ ដើម្បីឱ្យសមាជិកនៅក្រោមបង្គាប់ ឬ ក្រោមអាណាព្យាបាល របស់លោកមានសេចក្តីសុខសាន្ត កក់ក្តៅ និងធ្វើឱ្យមានសុភមង្គលដែលជាទិសដៅចំបងបស់គាត់។ តួនាទីរបស់គាត់បែងចែកជាចំណែក ៗ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការយល់ ៖

តួនាទីក្នុងការចិញ្ចឹមបុត្រាបុត្រី ការចិញ្ចឹមបុត្រាបុត្រីរបស់មាតាបិតាជាការងារ  ឬ  ជាភារៈដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលលោកទាំងពីររួមគ្នាទទួលខុសត្រូវ ព្រោះថាក្រៅពីការចិញ្ចឹម ដោយគ្រាន់តែឱ្យអាហារសំរាប់បរិភោគរាល់ថ្ងៃហើយនោះ គាត់នៅមានតួនាទីច្រើនយ៉ាងទៀតដែលត្រូវបំពេញនិងទទួលខុសត្រូវព្រោះគាត់ជាគ្រូដើម (បុព្វាចារ្យ)   គាត់នៅមានតួនាទីសំខាន់ម៉្យាងទៀត  គឺ  ការអប់រំកូនឱ្យក្លាយជាមនុស្សល្អក្នុងសង្គម តាមឱវាទរបស់ព្រះពុទ្ធអង្គ ។

តួនាទីរបស់មាតាចំពោះកូនប្រុសស្រី មាន ៥ យ៉ាងគឺ ៖

១.ហាមមិនឱ្យកូនប្រុសស្រីធ្វើអំពើអាក្រក់  ឪពុកម្តាយមានតួនាទីក្នុងការអប់រំ ណែនាំឱ្យបុត្ររបស់ខ្លួនឱ្យវៀរចាកការប្រព្រឹត្តនូវអំពើជាអកុសលអំពើបាប អំពើអាក្រក់ អំពើដែលខុសច្បាប់ទាំងឡាយរបស់រដ្ឋ ទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី និងសាសនា។  ព្រោះថាការប្រព្រឹត្តនូវអំពើខាងលើនោះ  និង នាំមកនូវភាពច្របូកច្របល់គ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់  កើតអំពើហឹង្សាក្តៅក្រហាយដល់សង្គមដែលខ្លួនរស់នៅ សូម្បីតែខ្លួនឯងក៏ត្រូវទទូលទោសតាមច្បាប់របស់ប្រទេសដែលបានបញ្ញត្តិប្រើនោះវានិងក្លាយទៅជាមនុស្សគ្មានប្រយោជន៍ក្នុងសង្គម (សង្គមមិនត្រូវការ)។

២.អប់រំប្រៀនប្រដៅឱ្យធ្វើតែអំពើល្អ ការដែលយើងមិនធ្វើអំពើអាក្រក់មិនមែនមានន័យថា ធ្វើអំពើល្អហើយនោះទេ ការធ្វើអំពើល្អ គឹការដែលយើងបំពេញ  តួនាទីដ៏ល្អក្នុងសង្គមដែលសង្គមភាគច្រើនគេទទួលស្គាល់ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមគ្នា (គឺរស់

នៅដោយមមានតំលៃ សមនិងផែនដីដែលទ្រយើង) ។

៣.ឱ្យកូនបានរៀននូវចំណេះវិជ្ជា និងសិល្បៈផ្សេង ៗ ឪពុកម្តាយមានតួនាទីក្នុងការឧបត្ថម្ភឱ្យកូនបានរៀនសូត្រចេះដឹង នូវសិល្បៈវិជ្ជាផ្សេង ៗ ដើម្បីយកចំណេះនោះមកចិញ្ចឹមជីវិតយ៉ាងសុចរិត និងបំពេញប្រយោជន៍ដល់សង្គមរបស់ខ្លួន ។   

៤.រៀបចំឱ្យកូនមានគូស្រករ តាមប្រពៃណីទំនៀមទំលាប់ខ្មែរ ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជារឿងសំខាន់ព្រោះថាមនុស្សយើងខុសពីសត្វ ឪពុកម្តាយមានតួនាទីបៀចំអាពាហ៍ពិពាហ៍ឱ្យកូនដើម្បីបន្តពូជពង្សវង្សត្រកូលរបស់ខ្លូនទៅមុខទៀត ។

            ៥.ចែកមត៌កឱ្យកូនតាមការសមគួរ     មត៌កដែលឪពុកម្តាយគាត់មានកាតបែងចែកឱ្យកូន     ដើម្បីយកមកបន្តការចិញ្ចឹមជីវិតតទៅមុខទៀត ។    បុត្រធីតាចំពោះបុត្រធីតាវិញ ក៏មានតួនាទីច្រើនយ៉ាងក្នុងគ្រួសាររបស់ខ្លួនដែរជាពិសេសជាមួយឪពុកម្តាយព្រោះថាឪពុកម្តាយរបស់យើងគាត់ជាអ្នកឱ្យកំណើតយើងចិញ្ចឹមថ្នមថែយើងមកជារៀងរហូត   គាត់ជាអ្នកស្រឡាញ់យើងលើសអ្នកដ៏ទៃគ្មានក្តីដ្រឡាញ់ណាស្មើនឹងក្តីស្រឡាញ់របស់មាតាបិតាឡើយ សូម្បីតែកូនរបស់ខ្លួនធ្វើខុសក៏ដោយ ក៏នៅតែជាកូនរបស់គាត់រហូតគាត់ហ៊ានទទួលទោសជំនួសកូន។ ដូច្នេះកូនគួរតែបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួន ដែលជាអំពើល្អមានកតញ្ញួចំពោះមាតាបិតា ដោយគ្រាន់តែមិនធ្វើឱ្យពួកគាត់ពិបាកចិត្តតែធ្វើឱ្យគាត់សប្បាយចិត្តដោយសារយើងនោះ វាស្ទើរតែគ្រប់គ្រាន់ទៅហើយតាមឱវាទរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធអង្គ

កូនមាននាទី៥យ៉ាង គឺ ៖

            ១.ចិញ្ចឹមគាត់វិញ         មាតាបិតាចិញ្ចឹមកូនប្រុសស្រីតាំងតែពីនូវក្នុងផ្ទៃរហូតដល់ពេលនេះកូនៗ ល្មមអាចចិញ្ចឹមខ្លួនឯងបាន ហើយក៏អាចចិញ្ចឹមមាតាបិតាវិញបានដែរដើម្បីការតបស្នងសងនូវគុណរបស់គាត់វិញព្រោះឈានចូលដល់វ័យចាស់ជរាហើយមិនមានកំលាំងដូចមុនទេយើងជាកូនត្រូវតែឱ្យគាត់សំរាកម្តង បើកូនណាមិនទាន់មានការងារធ្វើ ឬ នៅរៀននៅឡើយ ត្រង់នេះគ្រាន់តែបន្ធួរការចាយវាយរបស់ខ្លួនឱ្យសមល្មមនិងចំណូលរបស់គាត់ ហើយទំនុកបំរុងចំណីអាហារដែលគាត់ចង់ពិសារ សម្លៀកបំពាក់ដែលអាចទិញជូនគាត់ប្រើប្រាស់បាន។ ការចិញ្ចឹមឪពុកម្តាយក្នុងន័យនេះ មានន័យថាការបំនុកបំរុងនៅបច្ច័យ ៤ យ៉ាង ៖ ចំណីអាហារកន្លែងស្នាក់នៅ សំលៀកបំពាក់ និងថ្នាំសំរាប់ព្យាបាលរោគរបស់គាត់។

២.ស្តាប់ឱវាទរបស់ឪពុកម្តាយ ធម្មតាគ្រប់ឪពុកម្តាយចង់ឱ្យកូនរបស់ខ្លួនក្លាយទៅជាមនុស្សល្អ ទើបគាត់ខំព្យាយាមអប់រំ ទូន្មានយើងដោយត្រង់ និងដោយប្រយោល ហេតុនេះយើងជាកូនត្រូវតែស្តាប់ឱវាទរបស់គាត់ កុំឱ្យគាត់មានការពិបាកចិត្តដោយសារតែយើងឱ្យសោះ។

៣.ធ្វើការជំនួសឪពុកម្តាយ   ការងារដែលគាត់ធ្វើមកពីដើម  ដូចជាការងារធ្វើស្រែចំការយើងដែលជាកូនត្រូវតែជួយធ្វើនូវការងារជំនួយគាត់វិញ និងថែរក្សាការងារមួយចំនួនរបស់គាត់ទៀតផង។

៤.រក្សាវង្សត្រកូលឱ្យស្ថិតស្ថេរចេរកាល កូនប្រុសស្រីត្រូវចេះថែរក្សាវង្សត្រកូល កេរ្តិ៍ឈ្មោះក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួន ព្រោះថាកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់វង្សត្រកូលគ្រួសារ ជាកិត្តិយសសំខាន់ណាស់ យើងជាកូនត្រូវតែថែរក្សាការពារ និងខំជួយលើកស្ទួយវង្សត្រកូលឱ្យកាន់តែល្អឡើងទៅ។

៥.កាលបើមាតាបិតាធ្វើកាលកិរិយាទៅ កូនប្រុសស្រីគប្បីធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសជូនទៅឱ្យគាត់     កូនកតញ្ញូត្រូវតែធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសបុណ្យកុសលទៅឱ្យគាត់ ដើម្បីជាកិច្ចតបស្នងសងគុណគាត់ជាលើកចុងក្រោយ។    

ទាំង ៥ ប្រការនេះជាភារនាទីរបស់កូនប្រុសស្រី ដែលជាកព្វកិច្ចចាំបាច់ត្រូវបំពេញ ដើម្បីហ្វឹកហាត់លុតដំឱ្យក្លាយជាមនុស្សល្អក្នុងសង្គម និង ក្លាយទៅជាកូនកតញ្ញូ។

បញ្ហាក្នុងសង្គមគ្រូសារ

សព្វថ្ងៃនេះនៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ជួបប្រទះ នឹងបញ្ហាក្នុងគ្រួសារជាច្រើនប្រការ តែបញ្ហាដែលគេតែងតែឃើញនឹងជួបប្រទះនោះគឺបញ្ហាអំពើហឹង្សា ការដែលធ្វើឱ្យកើតអំពើហឹង្សាឡើងបណ្តាលមកពីរហេតុច្រើនប្រការៈ

១.ខ្វះគុណធម៌ក្នុងការគ្រប់គ្រងផ្ទះ មិនមានភាពស្មោះត្រង់រវាងស្វាមី   និងភរិយាមិនមានភាពឆ្អែតឆ្អន់ នឹង កាមតណ្ហាធ្វើឱ្យប្តីប្រច័ណ្ឌប្រពន្ធ ប្រពន្ធប្រច័ណ្ឌប្តី ឬ បញ្ហាកើតឡើងដោយសារការប្រព្រឹត្តអបាយមុខ មានល្បែងស្រាស្រីជាដើម។

២.ខ្វះការសិក្សា  បានន័យថានៅក្នុងគ្រួសារយើងសមាជិកខ្វះការសិក្សាមានការសិក្សាបន្តិចបន្ទូច     ចំណេះដឹងមិនទូលំទូលាយ ធ្វើឱ្យមានការសម្រេចចិត្តធ្វើអ្វីមួយខ្វះការពិចារណាយ៉ាងល្អិតល្អន់ ខ្វះហេតុផល មិនគិតពីផលវិបាក ដែលតាមមកយើងតែងតែសង្កេតឃើញថាអំពើហឹង្សាភាគច្រើនកើតមានតែក្នុងគ្រួសារដែលសមាជិកមានចំណេះដឹងតិចឬការសិក្សាទាប

៣.ភាពក្រីក្រ   ភាពខ្វះខាតក្នុងគ្រួសារជាហេតុនៃអំពើហឹង្សាព្រោះថា គ្រួសារដែលមានជីវភាពក្រលំបាកធ្វើឱ្យឱកាសនៃការសិក្សារបស់សមាជិកមានតិចតួចណាស់កាលបើគ្មានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់ទេ ការចិញ្ចឹមជីវិតរមែងជូបបញ្ហាហើយ   មិនអាចដោះស្រាយដោយសតិបញ្ញាឱ្យបានផលល្អឡើយ នោះធ្វើឱ្យជីវិតកាន់តែធ្លាក់ចុះជាលំដាប់។

៤.សមាជិកគ្រួសារមិនយល់តួនាទីរបស់ខ្លូន  គ្រួសារខ្លះកូនធ្វើតួនាទីជាឪពុកៗបំពេញតួនាទីជាកូនជាដើម នេះជាហេតុធំមួយក្នុងគ្រួសារការមិនយល់ពីតួនាទីរបស់ខ្លួននាំឱ្យកើតបញ្ហាក្នុងការបំពេញតួនាទីរបស់សមាជិក រីឯការងារក៏មិនបានសម្រេចផលតាមទិសដៅដែលតាំងទុក បញ្ហាមួយទៀត គឺនាំឱ្យកើតការមិនគោរពសិទ្ធិរវាងគ្នាជាហេតុដែលនាំឱ្យកើតអសីលធម៌ក្នុងគ្រួសារ នេះជាហេតុនៃអំពើហឹង្សាក្នុងគ្រួសារ។

ការកសាងគ្រួសារ

ការកសាងគ្រួសារនេះអាចនិយាយដោយសរុបបានថា វាកើតឡើងដោយសារតែតម្រូវការរបស់មនុស្ស ជាពិសេសមនុស្សចង់បន្តរពូជពង្សវង្សត្រកូលរបស់ខ្លួន ចងឱ្យបុត្រធីតាមានសេចក្តីសុខ និងភាពកក់ក្តៅដែលកើតចេញពីភាពស្និទ្ធស្នាលដោយការរួមរស់ជាមួយគ្នា ។

           ការដែលមនុស្សរស់នៅជាមួយគ្នាជាគ្រួសារនោះ ត្រូវឆ្លងកាត់ពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមុនសិន មុនពេលបុរសនិងស្ត្រី រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្នា ។ ដោយសិក្សាពីចរិតលក្ខណៈនិស្ស័យរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីឱ្យស្គាល់ចិត្តឱ្យយល់ពី

ទស្សនៈនិស្ស័យតម្លៃននិយមនិងគុណធម៌ផ្សេងៗតាមដែលគេត្រូវការហើយពេញចិត្តទើបគេរៀបចំពិធីស្តីដណ្តឹងនិងរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមផ្លូវច្បាប់។

គ្រួសារនិងគុណភាពសង្គម

គ្រួសារនិមួយៗ មានឪពុកម្តាយជាមេគ្រួសារ និងជាមេពុម្ព ជាគំរូ បើសិនជាមេពុម្ពមានគុណភាព សង្គមនោះរមែងមានគុណភាពដែរ ទោះបីជាយ៉ាងណាគឺមេពុម្ពស្អាតល្អមានគុណភាព អ្វីដែលកើតមកពីមេពុម្ពនោះក៏មានគុណភាពស្អាតល្អដួចមេពុម្ពដែរ។

            មេគ្រួសារល្អ គឺ មេគ្រួសារដែលមានគុណសម្បត្តិ ដែលអាចជួយ ឱ្យកើតសេចក្តីសុខ សេចក្តីចំរើនដល់សង្គម គុណសម្បត្តិដ៏ល្អរបស់មេគ្រួសារ គឺ ការដែលមានរបៀបវិន័យ មានសច្ចៈគឺ ការស្មោះត្រង់សុចរិតក្រៅពីនោះឪពុកម្តាយត្រូវតែបណ្តុះនិស្ស័យល្អៗឱ្យកូនឱ្យសេចក្តីស្រឡាញ់និងភាពកក់ក្តៅដល់សមាជិកជានិច្ច។

            គុណសម្បត្តិដ៏ល្អដែលអាចជួយឱ្យកើតមានភាពរីកចំរើនដល់សង្គមបាន អាចសាងចេញពីមេពុម្ពគឺ  បែបយ៉ាងដ៏ល្អនិងអាស្រ័យការបណ្តុះនិស្ស័យល្អៗដល់កូន និងសមាជិកគ្រួសារ ដួចខាងក្រោមនេះ

១ ការសាងរបៀបវិន័យ ច្បាប់ទំលាប់ ឪពុកម្តាយជា ឧទាហរណ៍ ជាគំរូដ៏ល្អរបស់កូន និងសមាជិកនៅក្នុងគ្រួសារ អញ្ចឹងឪពុកម្តាយត្រូតែមានរបៀបវិន័យរបស់ខ្លន្លួឱ្យល្អសមជាឧទារហណ៍ដល់កូននិងសមាជិក ដើម្បីឱ្យសមាជិក

បានឃើញនិងនាំមកបដិបត្តិតាមឬអាចកំណត់របៀបដើម្បីឱ្យសមាជិកបដិបត្តិតាមរហូតក្លាយជានិស្ស័យល្អរបស់ពួកគេ។

២ សច្ចៈ គឺភាពស្មោះត្រង់ ឪពុកម្តាយត្រូតែធ្វើជាគំរូដល់កូនបានឃើញ មិនត្រូវនិយាយកុហកបញ្ឆោត ឬមិនធ្វើតាមអ្វីដែលខ្លួនសន្យាជាមួយកូន ឧទារហណ៍ថា ឪពុកម្តាយចង់កូនរៀនពូកែប្រាប់ឱ្យកូនខំរៀនដោយសន្យាថាបើកូនរៀនប្រលងជាប់ពុកមែនិងទិញកង់ ឬ ម៉ូតូឱ្យកូនជាដើមតែនៅពេលកូនប្រលងជាប់ហើយឪបុកម្តាយមិនទិញឱ្យមិនធ្វើតាមសន្យាបែបនេះញឹកញាប់ពេលក្រោយប្រាកដជាគ្មាននណារជឿទៀតឡើយ។

៣.វិរិយៈ គឺ សេចក្តីឧស្សាហ៍ ព្យាយាម មិនខ្ជិលក្នុងកិច្ចការងារ អត់ធននឹងការងារ ឪពុកម្តាយ ជាគំរូរបស់កូន ត្រូវមានការព្យាយាម មិននៅទំនេរ បើទំនេរកធ្វើនេះធ្វើនោះ ឬ អានសៀវភៅ ដើម្បីបំពេញចំណេះដឹងរបស់ខ្លួនផង និងជាគំរូដ៏ល្អដល់កូនផង ។

៤.ការចេះនិងហ៊ានទទួលខុសត្រូវ    ឪពុកម្តាយគួរតែបង្កើតរបៀប វិន័យ និងការបែងចែកតួនាទីឱ្យសមាជិកទទួលខុសត្រូវតែរៀង ៗ ខ្លួនដើម្បីឱ្យសមាជិកហ្វឹកហាត់ខ្លួន និងចេះទទូលខុសត្រូវចំពោះការងារខ្លួនដែលត្រូវធ្វើ ។

៥.មេត្តា ការមានសេចក្តីអាណិតស្រឡាញ់ មានចិត្តចេះជួយអាសារទុក្ខធុរះគ្នា ឪពុកម្តាយត្រូវតែធ្វើឱ្យកូនឃើញជាតួយ៉ាង ដូចជាមានទឹកចិត្តមេត្តាចំពោះសត្វ ជួយធុរះញាតិមិត្តជិតឆ្ងាយ ការឱ្យទាន និងមិនសំដែងនូវភាពឃើញតែប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ឱ្យកូនឃើញជាដាច់ខាត ។

ខ-ស្ថាប័នសាសនា

            សាសនាផ្សេងៗ ដែលកើតឡើងលើលោកនេះ សុទ្ធតែកើតចេញមកពី អ្នកប្រាជ្ញ អ្នកគិត ដែលបានគិតកំណត់រូបបែប និងពាក្យអប់រំ ការបដិបត្តិផ្សេងៗ សំរាប់ឱ្យយើងបដិបត្តិតាមដោយមានទិសដៅ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេង ៗ ជួយឱ្យមនុស្សរួចផុតពីសេចក្តីទុក្ខ បានទទួលនូវភាពកក់ក្តៅក្នុងចិត្ត ប្រាសចាកការខ្វល់ខាយព្រួយបារម្ភភ័យខ្លាចផ្សេងៗ និងជួយឱ្យមនុស្សមានសេចកទីសង្ឃឹមក្នុងជីវិតថែមទៀត អាចនិយាយបានថាសាសនាជាបទដ្ធានរបស់សង្គមមួយដែរ។

            សង្គមណាក៏ដូចជាសង្គមណាដែរ សាសនាជាបង្គោលសំរាប់បដិបត្តិក្នុងការចិញ្ចឹមជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋហើយការគោរពជឿសាសនាក៏មិនដូចគ្នាដែរ ទើបធ្វើឱ្យការបដិបត្តិពិធីកម្មខាងសាសនាមិនដូចគ្នា សង្គមខ្លះគោរពជឿលើអទិទេព សាសនាខ្លះគោរពជឿលើសាសនាដែលមនុស្សជាអ្នកបង្កើត ព្រោះជឿថាមនុស្សជាសត្វប្រសើបំផុតលើលោកនេះ។

តួនាទីរបស់សាសនា

            មនុស្សសាងលទ្ធិ ជំនឿ និង សាសនាដោយមានបំណងដើម្បីជួយកែបញ្ហាផ្សេងៗ និង តបស្នងតាមតំរូវការ នៃការចិញ្ចឹមជីវិត ទាំងជីវិតផ្ទាល់ខ្លួន និង ប្រយោជន៍សង្គមរួម ហេតុនោះតួនាទីរបស់សាសនា បែងចែកជាពីរ គឺ មានតួនាទីចំពោះបុគ្គល និង តួនាទីចំពោះសង្គម។

 តួនាទីចំពោះបុគ្គល 

            ១-ជាបច្ច័យមួយជួយឱ្យបុគ្គល មានសេចក្តីសុខស្ងប់ខាងផ្លូវចិត្តនិងិ ធ្វើឱ្យបុគ្គលមានសុខភាពចិត្តល្អរឹងមាំ នឹង នាំឱ្យសុខភាពកាយរបស់បុគ្គលល្អផងដែរ ព្រោះសុខភាពកាយអាស្រ័យសុខភាពចិត្ត ។

            ២-ធ្វើឱ្យបុគ្គលមានអារម្មណ៍ល្អ មានសតិរឹងមាំជានិច្ចប្រាស់ចាកសេចក្តីភ័យខ្លាច និង វិបត្តិទាំងពួង។

            ៣-សាសនាជួយផ្តល់កំលាំងចិត្ត ធ្វើឱ្យមនុស្សមានកំលាំងចិត្តជឿជាក់លើខ្លួនឯងថាមានអ្នកជួយតាមថែរក្សាជានិច្ចជាបច្ច័យមួយដែលអាចជួយឱ្យការធ្វើការងារបានសម្រេច និងមានឱកាសយកឈ្នះលើឧបសគ្គទាំងពួងបាន។

            ៤-ជាបច្ច័យជួយឱ្យការចិញ្ចឹមជីវិត របស់បុ់គ្គលកាន់តែមានរបៀបវិន័យ និងមានគុណភាពល្អឡើងមានឱកាសជួបនូវក្តីសម្រេច។

តួនាទីរបស់សាសនាមានចំពោះសង្គម

            សាសនាមាននាទីសំខាន់ក្នុងការការពារ និងកំណត់សីលធម៌ សង្គម

            ១-ជាកំលាំងជួយក្នុងការចាត់ចែងរបៀបវិន័យ និង សីលធម៌សង្គម ដោយសមាជិករបស់សង្គមបដិបត្តិតាមគោលធម៌ គឺ តាមឱវាទ ការអប់រំរបស់សាសនាដែលបានណែនាំឱ្យបដិបត្តិ។

២-ជាស្ថាប័នសាងតម្លៃនិយម បទដ្ឋានសង្គម និងជួយឱ្យស្ថាប័នគ្រួសារ និង ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបំពេញតួនាទីរួមគ្នាយ៉ាងរឹងមាំថែមទៀត។                  

            ៣-តួនាទីក្នុងការចងភ្ជាប់សង្គមឱ្យក្លាយជាធ្លុងមួយ មានភាពសាមគ្គីដោយសមាជិកប្រកាន់យក ឬ បដិបត្តិតាមគោលធម៌ គឺ ឱវាទរបស់សាសនាដូចគ្នា ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋក្នុងសង្គមរួមសាមគ្គីគ្នាយ៉ាងស្អិតរមួត ម៉្យាងទៀត គ្រប់សាសនាកើតឡើងក្នុងគោលបំណង គឺសេចក្តីសុខ សន្តិសុខ កំចាត់ទុក្ខភ័យឱ្យប្រជាជន ទើបធ្វើឱ្យសង្គមអាចរួមរស់ជាមួយគ្នាបានដោយភាពសុខសាន្ត។

សម្ព័ន្ធភាពរវាងមនុស្ស និង សាសនា

            ១.ជួយបណ្តុះគ្រឹះនៃសេចក្តីចំរើនដល់សង្គម ដូចជាការផ្តល់នូវការសិក្សាអប់រំ វិជ្ជាជីវៈសុខាភិបាលពេទ្យ និង ការគ្រប់គ្រងជាដើម ។

            ២.ជួយលើកស្ទយ្ទួសង្គមឱ្យមានភាពរឹងមាំ ជួយបន្ថយ និង កំចាត់បញ្ហាសង្គម។

            ៣.ជួយឱ្យការគ្រប់គ្រងមានភាពងាយស្រួល ដោយសារតែពលរដ្ឋបដិបត្តិតាមគោលធម៌ របស់សាសនា។

ព្រះពុទ្ធសាសនា

            សាសនាគ្រប់សាសនាដែលមានក្នុងលោកនេះ មានគោលបំណង និង តួនាទី ដូចគ្នាគឺដើម្បីឱ្យកើតសទ្ធា (ជំនឿ)ការជឿដល់បរិស័ទ។ តួនាទីអប់រំមនុស្សឱ្យក្លាយទៅជាមនុស្សល្អ ដូចគ្នាតែវិធីសាស្ត្រក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ និងពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់សាសនាទាំងនោះមានលក្ខណៈផ្សេង ៗ គ្នា ដោយសង្គមខ្មែរយើងមានជំនឿជឿ និង គោរពព្រះពុទ្ធសាសនា ទើបធ្វើឱ្យស្ថាប័នព្រះពុទ្ធសាសនាមានសារសំខាន់ទៅលើវិថីជីវិតប្រជាជនខ្មែរ ដែលមិនអាចបោះបង់ចោល។ ក្នុងអត្ថបទនេះសូមលើកយកស្ថាប័ន ព្រះពុទ្ធសាសនាមួយប៉ុណ្ណោះមកវែកញែក។            អ្វីទៅដែលហៅថាព្រះពុទ្ធសាសនា? មានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាជាមួយសង្គមខ្មែរ!!!

ពាក្យថាពុទ្ធសាសនាមកពី ពុទ្ធ និង សាសនា ពាក្យថា ពុទ្ធ ប្រែថា ដឹង ត្រាស់ដឹង ឈ្វេងយល់ ពាក្យថា សាសនា ប្រែថា ផ្តាំផ្ញើឱ្យឱវាទ ប្រៀនប្រដៅ រួមពាក្យទាំងពីនេះបញ្ចូលគ្នា គឺ ព្រះពុទ្ធសាសនា បានន័យថា ពាក្យផ្តាំផ្ញើ ពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់អ្នកត្រាស់ដឹង។

ឱវាទរបស់ព្រះពទ្ធសាសនា